Categories: NCERT Solutions

NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit Chapter 6 समुद्रतटः

NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit Ruchira Chapter 6 समुद्रतटः

अभ्यासः

पाठ का सम्पूर्ण सरलार्थ-

1. अहं नमामि ………….. करोमि सर्वदा॥ (पद्य संख्या 1, 2, 3; पृष्ठ-46)

हिन्दी सरलार्थ-
मैं माँ को नमस्कार करता हूँ।
गुरु को आदर के साथ नमस्कार करता हूँ।
हमेशा स्वयम् पढ़ता हूँ।
हमेशा प्रिय बोलता हूँ।
हमेशा भला करता हूँ।
हमेशा अच्छे कार्य करता हूँ।

2. हरिं नमामि ……………….. नमामि मातरम्॥ (पद्य संख्या 4,5,6,7, पृष्ठ-46)

हिन्दी सरलार्थ-
मैं आदर के साथ ईश्वर को नमस्कार करता हूँ।
आदर के साथ गुरु को नमस्कार करता हूँ।
नीति के सच्चे रास्ते पर चलता हूँ।
मातृभूमि की पीड़ा को दूर करता हूँ।
सज्जनता के व्रत को धारण करता हूँ।
यश की सच्ची कहानी की रचना करता हूँ।
आदर के साथ ईश्वर का जाप करता हूँ।
मैं माँ को नमस्कार करता हूँ।

पाठ्य-पुस्तक के प्रश्न-अभ्यास

प्रश्नः 1.
एतां कवितां सस्वरं गायत।

प्रश्नः 2.
कवितायाः निम्नलिखितासु पदिषु रिक्तस्थानानि पूरयत-
(क) …………. पठामि सर्वदा।
(ख) हितं …………….. सर्वदा।
(ग) चलामि नीति …………..।
(घ) दधामि ………… व्रतम्।
(ङ) प्रभुं ………….. सादरम्।
उत्तर:
(क) स्वयम्
(ख) करोमि
(ग) सत्पथे
(घ) साधुता
(ङ) जपामि

प्रश्नः 3.
एकशब्देन उत्तरं लिखत
(क) अहं कं नमामि?
(ख) अहं प्रभु कथं जपामि?
(ग) अहं किं हरामि?
(घ) अहं किं व्रतं दधामि?
(ङ) अहं किं सृजामि?
उत्तर:
(क) मातरं गुरुं हरिं च
(ख) सादरम्
(ग) मातृभूव्यथाम्
(घ) साधुताव्रतम्
(ङ) कीर्तिसत्कथाम्

प्रश्न: 4.
एतैः क्रियापदैः वाक्यानि रचयत-
1. नमामि
2. पठामि
3. सृजामि
4. चलामि
5. जपामि
6. करोमि
उत्तर:
1, नमामि – अहं प्रभुं नमामि।
2. पठामि – अहं पुस्तकं पठामि।
3. सृजामि – अहं चित्रं सृजामि।
4. चलामि – अहं सत्पथे चलामि।
5. जपामि – अहं प्रभुं जपामि।
6. करोमि – अहं हितं करोमि।

प्रश्नः 5.
स्वकल्पनां कृत्वा वाक्यानि रचयत-
यथा- अहं – चित्रं – सृजामि।
(क) वयं – ………….. – ……………..।
(ख) ……………. – ……………… – वदामि।
(ग) अहं – ………………. – ……………।
(घ) ……………….. – ……………… – चलामः।
(ङ) त्वं – …………………. – ………………..।
उत्तर:
(क) वयं – चित्राणि – सृजामः।
(ख) अहं – सत्यं – वदामि।
(ग) अहं – प्रभुं – जपामि।
(घ) वयं – सत्पथे – चलामः।
(ङ) त्वं – मातरम्न – मसि।

प्रश्नः 6.
प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत
(क) त्वं नित्यं कां नमसि?
(ख) त्वं स्वयं किं किं करोषि?
(ग) त्वं कस्याः व्यथां हरिष्यसि?
(घ) त्वं किं व्रतं धारयसि?
(ङ) त्वं किं सृजसि?
उत्तर:
(क) अहं नित्यं गुरुं नमामि।
(ख) अहं स्वयम् पठामि, हितं च करोमि।
(ग) अहं मातृभूमेः व्यथां हरामि।
(घ) अहं साधुता-व्रतं धारयामि।
(ङ) अहं कीर्ति-सत्कथाम् सृजामि।

प्रश्नः 7.
मञ्जूषातः समुचितपदं गृहीत्वा वाक्यं पूरयत
यूयम्, बालकौ, त्वम्, वयम्, बालिकाः
(क) ……………. पापं हरसि।
(ख) ……………. गृहकार्य कुरुतः।
(ग) ……………… चित्राणि सजथ।
(घ) ……………… ‘राष्ट्रगीतं गायामः।
(ङ) …………….. देवीं नमन्ति।
उत्तर:
(क) त्वम्
(ख) बालकौ
(ग) यूयम्
(घ) वयम्
(ङ) बालिकाः

NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit

Ram

Recent Posts

How to Join NIA in India? | Roles, Eligibility Criteria, Salary and Allowances

How to Join NIA in India: Are you someone who loves to interrogate various issues? Do…

3 days ago

How to Join Marcos Marine Commando of Indian Navy? | Role and Selection Process of Marcos Marine Commando

How to Join Marcos Marine Commando of Indian Navy?: MARCOS or Marine Commando Force is…

3 days ago

How to become a Genetic Engineer in India – Eligibility, Job Roles, Study Material, Pay Scale & Others

A Genetic Engineer has a huge impact on society. We can expect the demand for…

3 days ago

Everything about Course Details | Stream Wise & Category Wise Courses

If you are looking for several courses that you can opt after your primary school…

4 days ago

How to Join NDRF in India? | Eligibility Criteria and Salary of an NDRF Officer

How to Join NDRF in India: Are you some who are currently working in any Security…

4 days ago